Schoolbeleid
Engelse scholen moeten sinds 1 september apart toilet en kleedkamer op geboortegeslacht aanbieden
Nieuwe Britse veiligheidsrichtlijn verplicht scholen in Engeland tot single-sex toiletten vanaf 8 jaar en kleedkamers vanaf 11 jaar, gebaseerd op biologisch geslacht — zonder uitzondering, ook niet bij een sociale transitie.

Sinds 1 september 2026 geldt in Engeland een nieuwe statutaire veiligheidsrichtlijn voor scholen: Keeping Children Safe in Education 2026 (KCSIE), opgesteld door het Department for Education. De kern is eenvoudig te formuleren maar ingrijpend in de praktijk: leerlingen vanaf 8 jaar krijgen apart toilet op biologisch geslacht, leerlingen vanaf 11 jaar aparte kleedkamers — en dat geldt volgens de richtlijn “zonder uitzondering” (vertaald; in het Engels “with no exceptions”), ook wanneer een leerling zich sociaal heeft laten omvormen naar een andere genderidentiteit. Ook bij overnachtingen mogen leerlingen geen slaapruimte delen met een leerling van het andere biologische geslacht (bron, paragrafen 108-118, 200 en 276).
Wat de richtlijn precies regelt
KCSIE is de statutaire veiligheidsrichtlijn waaraan elke school in Engeland zich moet houden; het is geen vrijblijvend advies. De update van 2026 voegt volgens het eigen overzicht van wijzigingen (Annex C) nieuwe onderdelen toe over sport, over toiletten en kleedkamers en over overnachtingen, en werkt de tekst over kinderen die aan hun gender twijfelen bij. Daarin staan de regels over gendervraagstukken: scholen mogen leerlingen geen toegang geven tot toilet- of kleedruimtes van het andere biologische geslacht, ook niet op verzoek van de leerling of de ouders. Wil een leerling geen gebruik maken van de voorziening die bij het eigen geboortegeslacht hoort, dan hoort de school te overwegen of een alternatief mogelijk is, bijvoorbeeld een losstaand toilet voor één persoon — maar alleen als dat de single-sex voorziening niet aantast en de veiligheid, het comfort, de privacy en de waardigheid van het kind en van andere kinderen niet in het gedrang komen. Gemengde toiletten mogen naast de gescheiden toiletten bestaan; de richtlijn noemt als voorbeeld dat ze dan in afzonderlijke, afsluitbare ruimtes horen te zitten (paragrafen 111 en 113).
Ook bestaande afspraken komen opnieuw op tafel
Opvallend is dat de richtlijn niet alleen over nieuwe verzoeken gaat. Het ministerie schrijft te verwachten dat scholen ook nagaan of eerdere besluiten, genomen voordat de richtlijn in werking trad, nog passend zijn. Daarbij moeten ze rekening houden met wat een wijziging voor het betrokken kind betekent en de ouders of verzorgers betrekken (paragraaf 281). Bij verzoeken rond sociale transitie horen scholen hun besluitvorming vast te leggen en een dossier bij te houden (paragrafen 261 en 263); ook van de alternatieve regelingen voor toilet en kleedkamer hoort een duidelijke registratie te bestaan (paragrafen 112 en 118).
De juridische achtergrond
De richtlijn baseert de regels voor toiletten en kleedkamers op bestaande regelgeving: de School Premises (England) Regulations 2012 en de Education (Independent School Standards) Regulations 2014, samen met de zorgplicht van scholen voor de veiligheid van kinderen (paragrafen 109 en 115). Op 16 april 2025 oordeelde het Britse Hooggerechtshof in de zaak For Women Scotland dat de termen ‘man’, ‘vrouw’ en ‘geslacht’ in de Equality Act 2010 verwijzen naar biologisch geslacht (bron). De richtlijn zelf noemt die uitspraak niet. Over het onderwerp in Nederland: vrouwenruimtes.nl over kleedkamers op school.
De afweging in de richtlijn zelf
Voor toiletten, kleedkamers en slaapruimtes laat de richtlijn geen ruimte: een leerling die een sociale transitie doormaakt, krijgt geen toegang tot de voorziening van het andere geslacht en is aangewezen op een aparte, individuele oplossing. Voor ander schoolbeleid ligt dat anders. Daar moeten scholen nagaan of een regel een kind dat aan zijn gender twijfelt benadeelt, of de regel een legitiem doel dient en of hij in verhouding staat tot dat doel, zodat ze niet discrimineren op grond van het beschermde kenmerk geslachtsverandering (paragraaf 277).
Wat dit betekent voor Nederland
Nederland kent geen equivalent van KCSIE: er is geen landelijke wettelijke verplichting die voorschrijft hoe scholen toilet- en kleedruimtes moeten inrichten rond gender. De keuzes over schoolbeleid op dit vlak liggen hier goeddeels bij het schoolbestuur zelf. Eerder schreven we op deze site al over de afweging rond genderneutrale toiletten op school. De Engelse richtlijn laat zien hoe een overheid die keuze niet aan de afzonderlijke school laat, maar landelijk vastlegt: gescheiden voorzieningen op biologisch geslacht, met een individuele oplossing voor de leerling die daar geen gebruik van wil maken. Voor Nederlandse ouders en schoolbesturen die zich op dit onderwerp oriënteren, is dat een concreet voorbeeld van hoe zo’n regeling eruit kan zien.
Bronnen
Department for Education (GOV.UK), “Keeping children safe in education 2026”, statutaire richtlijn, van kracht sinds 1 september 2026: gov.uk (volledige tekst, pdf).
UK Supreme Court, For Women Scotland Ltd v The Scottish Ministers, [2025] UKSC 16, 16 april 2025, perssamenvatting: supremecourt.uk.
PinkNews, “English schools told to ban trans pupils from single-sex toilets”, 13 juli 2026: thepinknews.com.
Ineke Bosman
Redactie
Genderopschool.nl
Onafhankelijke redactie die officiële richtlijnen, onderzoek en wetgeving over gender op school toegankelijk samenvat. Informatief, geen juridisch of pedagogisch advies. Laatst bijgewerkt op 26 september 2026.
Veelgestelde vragen
Korte antwoorden op de vragen die het vaakst terugkomen.
Meer over Schoolbeleid

Schoolbeleid
NSPCC past kleedkamerbriefing aan na klacht, maar noemt oud advies niet onjuist
Na een klacht van Sex Matters schrijft de Britse kinderbeschermingsorganisatie NSPCC weer dat toezicht bij het omkleden waar mogelijk door personeel van hetzelfde geslacht gebeurt. Het advies uit 2024 over de kleedkamer waar trans leerlingen zich prettig bij voelen is geschrapt, maar de NSPCC zegt niet dat het onjuist was.

Schoolbeleid
Gymles en kleedkamers: privacy en praktische oplossingen
Hoe weegt een school privacy en inclusie rond gymles en kleedkamers? Praktische, waardige oplossingen die recht doen aan alle leerlingen.

Schoolbeleid
Gender in het voortgezet onderwijs: andere leeftijd, andere vragen
Waarom gendervragen in het voortgezet onderwijs anders liggen dan op de basisschool, en hoe scholen daar zorgvuldig mee omgaan.